WIWEETJES
over kuzu, hergebruik, wilgenroosje, ume, zomerse yannoh, een boek, een erfenis, chips van rode bieten, aromahangers en....

Snel, makkelijk, dankbaar en lekker: nishime

Het is alweer bijna 3 jaar geleden dat het recept voor nishime in de karweetjes stond: even een opfrissing.

Nishime, in de korte definitie, is een stoomschotel op zeegroente.
Daarvoor wordt gewoonlijk kombu gebruikt, maar wakame, nori, dulse, zeelatuw, zeespaghetti kunnen natuurlijk ook, zowel in gedroogde als in verse vorm.
Waarom op zeegroente? Dat is simpel: de smaak van de landgroenten wordt versterkt, wat maakt dat zowel zoete als frisse en hartige smaken beter uitkomen.
En alsof dat nog niet genoeg is verrijken ze de groenten ook nog eens met mineralen en oligo-elementen en maken ze die beter verteerbaar.
De zeegroente kan op de bodem van de pot, maar onze voorkeur gaat uit naar een metalen margrietje.
De pot zelf moet daar groot genoeg voor zijn en bij voorkeur een deksel hebben met een vlakke greep: later zal blijken waarom.

Wat hebt u verder nog nodig?
Groenten! Veel verschillende groenten! Best in een gemengde samenstelling van:
zoete groenten: aardappel, ajuin, bataat of pastinaak, aardpeer, pompoen, biet, wortel, ...
hartige groenten: prei, kliswortel, spruitjes, savooi, boontjes ...
frisse groenten: witloof, koolrabi, knolselder, witte kool, spitskool, radijs, rammenas, daikon, ...
Beter geen andere nachtschaden (paprika kan nog net) en geen bladgroenten: die zouden kapotgestoomd worden.

Hoe gaat u te werk?
Giet water op de bodem van de pot tot dat de onderkant van het margrietje net raakt.
Spoel de verse zeegroente goed af om de zoutkristallen te verwijderen, of week de gedroogde stengels/bladeren.
Scheur, knip (roestvrije schaar gebruiken!) of snij ze in grove stukken en gebruik die om het margrietje volledig af te dekken.
Maak een buitencirkel met de hele aardappelen of stukken bataat en vul die op met hele ajuintjes, of halve, als het grote zijn.
Daarbovenop komen de andere groenten in hun geheel of in grove stukken, diagonalen, kwarten gesneden, helemaal bovenop de pijltjes witloof of halvemaantjes pompoen.
De gaten kan u enigszins opvullen met in dobbelsteentjes gesneden tofu curcuma/basilico, gerookte tofu of tempeh.

Zet de pot op hoog vuur en verzwaar het deksel met bv een steen (aha!), draai het vuur laag als het deksel begint te dansen en/of er stoom ontsnapt.
De nishime is klaar als de hardste groente gaar is: schik verschillende groenten in een mooi kleurarrangement op een bord en giet er een geutje soja- of rijstroom over.
Smakelijk!


Iets om over na te denken...

Onderzoek van nobelprijswinnares Elizabeth Blackburn heeft aangetoond dat een veganistische voedingswijze al na 3 maanden 500 genen kan veranderen: genen die ziekten voorkomen worden gestimuleerd en genen die kanker veroorzaken, hart- en andere ziekten worden ‘uit’ geschakeld.

....en naar te handelen!

Aromahangers

W a t ?
Minivaatjes voor etherische olie in de vorm van een keramisch vaatje aan een koord of een halfedelsteen-met-gaatje aan een kettinkje.
W a a r v o o r ?
Hyperindividuele aromatherapie!
1 of 2 druppels etherische olie in een hanger, die onder de kleren op de huid dragen en ziedaar: de warmte van het lichaam maakt dat de olie zachtjesaan en alleen voor de persoon zelf verdampt.
Als de symptomen verminderen of het welbevinden toegenomen is kan de hanger weer op de kleren gedragen worden, of verwijderd.
W a n n e e r ?
Als het nodig is, dat spreekt. Antimugsynergie op een zwoele zomeravond buiten, ravintsara bij keelpijn, lavendel bij onrust, eucalyptus bij een neusverkoudheid, de winterse kuurolie,...
U hoeft de hanger niet uit te wassen: de poreuze binnenkant zorgt er samen met de lichaamswarmte voor dat de olie volledig verdampt, zodat u de soorten zonder problemen kan afwisselen.

Was u nog op zoek naar een bijzonder kadootje?
U hebt het gevonden!


Feestelijke chips

...van chioggia of gewone rode bieten!
Wat u daarvoor nodig hebt: 700 g verse bietjes, 2 el olijfolie, 2 tl grof zeezout.
Hoe u ze maakt: schil de bietjes en snij ze in flinterdunne schijfjes. Meng ze in een schaal met de olie en het zout.
Bekleed twee bakblikken met bakpapier en verdeel de schijfjes daarop, laat ze op 70° zo’n 3 tot 5 uur (afhankelijk van de dikte) in de oven bakken, met de deur op een kiertje.
Ze zijn klaar als ze duidelijk kleiner en een beetje vaster geworden zijn. Laat ze afkoelen - smakelijk!

(recept van Franziska Schädel op haar blog
Wo geht’s zum Gemüseregal?)

Over materiële en geestelijke erfenissen


De Vitasana is weer achter de rug - de nationale biovakbeurs, voor wie de naam niet zou kennen - en het was een inspirerende editie.

De anekdote die we dit jaar graag met u willen delen gaat over Taifun. U kent het bedrijf wel: de Duitse tofuproducent die verrast met telkens weer nieuwe recepten en lekkernijen, stuk voor stuk bio, lekker en veganistisch.

Taifun is, zoals wel meer bedrijven in onze sector, piepklein begonnen: met een man die in zijn kelder iedere week 4 kilo tofu maakte en die op de markt verkocht.

Vandaag de dag zijn er 240 vaste medewerksters v/m en wordt er een slordige 100 ton tofu geproduceerd. Per week!

Maar er is meer: Taifun nodigt onder andere landbouwers en hobbytuinders in heel Duitsland en Oostenrijk uit om soja te telen met zaad van verschillende rassen, om er zo achter te komen welk ras voor welke streek en welk klimaat het meest geschikt is, en na te gaan wat de verschillen zijn in eiwitgehalte - om maar iets te noemen. Voor boeren is soja een zeer interessant gewas: het verrijkt de bodem en de afname is gegarandeerd.

De stichter is er ondertussen nog altijd, en 2 van zijn 3 zonen werken in het bedrijf. De medewerksters zagen het klimmen van de jaren van hun baas met zorg tegemoet; immers, als de zonen elk hun erfdeel zouden opeisen zou de fabriek verkocht moeten worden, en wat de toekomst dan zou brengen was waarachtig koffiedik kijken. Of theeblaadjes lezen, kies maar.

En nu komt het bijzondere: de zonen hebben alle 3 besloten hun erfdeel niet op te eisen en het bedrijf in een stichting onder te brengen, zodat er verdergewerkt kan worden zoals het nu gebeurt. Niemand verliest haar job en de fabriek kan verder groeien en bloeien, omdat de zonen beseffen welke gevolgen het andere scenario zou hebben gehad, hoeveel jobs er eventueel verloren zouden zijn gegaan, hoeveel families en gemeenschappen daaronder te lijden zouden hebben gehad. En dat al die levens veel zwaarder wegen dan geld, ook al hebben ze daar juridisch recht op.

Toen ze dat verkondigden op een bijeenkomst met de hele ploeg hadden velen tranen in de ogen: niet enkel de opstarter en vader van het trio en vele arbeidsters, ook de dame die het me vertelde op de Vitasana werd er - nog eens - emotioneel van.
Inspirerend, toch?


De leessteen: onthaastingskampioenen

Wist u dat bomen kunnen zweten en welke gevolgen dat heeft?
Dat in het woud het recht van de sterkste geldt, maar de zwakkeren nooit verlaten worden?
Dat ouderbomen zorgen voor hun nageslacht?
Dat een beuk van nog geen 2 meter hoog toch al 80 jaar oud kan zijn?
Dat schimmels en paddestoelen een soort ondergronds internet vormen waarlangs allerlei informatie wordt doorgegeven?

Dit en nog zoveel meer verneemt u in ‘Het verborgen leven van bomen’, een wetenschappelijk zeer degelijk onderbouwd en toch haast poëtisch geschreven boek van boswachter in de Eifel Peter Wohlleben. Het is ronduit fascinerende lectuur, die uw blik op bomen gegarandeerd voorgoed verandert.


Tip: als u het in de oorspronkelijk Duitse taal kan lezen doe dat dan vooral. De Nederlandse vertaling is helaas nogal stroef.


Yannoh on the rocks

Doe enkele ijsblokjes in een glas met schroefdeksel, voeg er alnaargelang de grootte 1 of 2 schepjes yannoh instant bij en vul het glas op met rijstemelk. Goed schudden, inschenken - smakelijk!
En voor wie het glutenvrij moet zijn: instant chicorei.

U vindt dat de ijsblokjes de drank te veel verdunnen?
Vries rijstemelk in. Of giet er een geutje rijstroom bij.



De wonderlijke ume

Wie heeft er nog nooit van gehoord?

Onrijp geplukte steenvruchtjes - meestal worden ze pruimen genoemd maar eigenlijk zijn het abrikozen - worden gepekeld met zeezout en shisoblaadjes, en vormen zo een ware evenwichtskampioen: ze zijn sterk antiseptisch en antibiotisch, zeer sterk base-vormend, bijzonder rijk aan citroenzuur en daardoor behulpzaam bij de vertering en opname van mineralen zoals kalk, ijzer en mangaan.

Ze breken het melkzuur in het bloed af en gaan zo stress en vermoeidheid tegen, maar ook prikkelbaarheid, hoofdpijn, duizeligheid allerhande, stijfheid in de schouders en ga zo maar door.
Als melkzuur reageert met eiwitten levert dat een product op dat bloedbanen en celwanden doet verharden en dus verouderen: regelmatig gebruik van ume houdt onze binnenkant jong en soepel.

En het umeconcentraat is dan nog eens 50 keer sterker: 100 g ervan bevat maar liefst 53 g citroenzuur, terwijl evenveel citroenen amper 2 g opleveren.

De antibacteriële werking helpt, ga even zitten, tegen dysenterie, tyfus, stafylokokken, tuberculose en zelfs pest en cholera.

Het picrinezuur in ume helpt de lever én de nieren toxische en zelfs radio-actieve stoffen af te breken en uit te scheiden.

Kortom: het is niet de appel maar de dagelijkse umeboshi die de dokter buiten de deur houdt!

Ume vindt u bij ons in umeboshi’s, umepasta, umeconcentraat, umepillen (de ronde potjes), umesannekes (de uitschuifdoosjes) - en, jawel: umesnoepjes.



Kleinbloemig wilgenroosje

Soms zijn winkelgesprekjes zo mooi, grappig of opvallend dat we ze u niet willen onthouden.
Zoals het volgende.

De klanten: twee dames.
Een van hen vroeg of er wilgenroosje was, en toen ze het zag, verpakt in een doosje, waarom we dat niet los verkopen.

Daarvoor is het gewoon niet populair genoeg: het is goed voor mannen, maar mannen kopen het niet.

Een geamuseerde blik die heen en weer ging, en glimlachjes.

Juist: daarom sta ik hier om het voor mijn man te kopen. Hij heeft mij er vanochtend nog aan herinnerd: vergeet die thee niet mee te brengen!
Maar er zelf om komen - dat ziet ge van hier!


Hergebruik

Het is een principe dat al dateert uit onze begindagen in de jaren ’80: hergebruik of recyclage.

Wat we zoal een tweede leven geven?
Dat begint met draagtassen uit papier of plastic (uw teveel mag u dan ook altijd binnenbrengen), met brood- en andere zakken voor groenten en fruit, dat gaat verder met eierdoosjes waarin u zo veel of zo weinig eieren als u nodig hebt kan meenemen, met het hervullen van de lege bussen afwasmiddel, allesreiniger, wolwasmiddel, wasverzachter, kleurwasmiddel en vloeibaar wasmiddel (een bus gaat zo’n 10 tot 20 keer mee!), met het gebruik van briefomslagen en achterkanten van aanbodslijsten voor het telwerk en andere notities, van kistjes en dozen voor de groententassen, en eindigt (nog lang niet) met het gratis ter beschikking stellen van handige lege busjes en bussen (van 0,1l tot 20l) en potjes, van maatschepjes en dadeltangetjes. De houten groentenkistjes mag u meenemen voor keldersorteerwerk of tuingerief, voor dingentorens of aanmaakhout.

En natuurlijk vullen we ook uw potjes met kruiden en specerijen, en uw voorraadbussen met granen, bonen, vlokken, zaden, melen en zeegroenten.

De allermeeste kaarten en ook het printpapier en de briefomslagen zijn kringloop, er zijn schriften en notitieboekjes met kaften van gerecycleerde roofing, de balpennen zijn gemaakt van yoghurtpotjes, de sponsjes en stofdoeken van gerecycleerd materiaal.

De tweede(derde, vierde)handsboeken zijn te koop aan superzachte prijzen, of kunnen simpelweg geruild worden.


De geneeskracht van kuzu

Ook wel gekend als koedzoe of koezoe.
Het is het zetmeel van een krachtige wilde wingerdplant die zich om bomen heen slingert. U kent kuzu wel: witte onregelmatige poederige brokjes, die vooral als bindmiddel gebruikt worden. Niet vooral: zeg maar uitsluitend, maar dan zowel in culinaire als in geneeskrachtige toepassingen.

Bij het eerste hoeven we geen tekening te maken, toch? Oplossen in koud water, toevoegen aan het gerecht, warm laten worden en dan ziet u het geheel al gauw indikken. Omdat de smaak zo heerlijk neutraal is kan kuzu zowel in groentenschotels, soepen, sauzen als in nagerechten (moccavla!) voor een verminderde vloeibaarheid zorgen.

Kuzu is echter ook een goed middel bij verkoudheden en griep en bij maag- en darmklachten: in ernstige gevallen kan het kuzupapje zorgen voor minder maagzuur, het legt een beschermende laag tegen de wand van slokdarm, maag en darmen en zorgt er onder meer voor dat mineralen en sporenelementen beter worden opgenomen. Van reflux over een opgeblazen gevoel en darmontsteking tot crohn en colitis: kuzupapjes helpen tegen de pijn en verminderen de ernst van de symptomen.

Opgelet: door de bindende eigenschappen is kuzu goed bruikbaar bij diarree, maar minder aangewezen bij (de zwaarste vormen van) constipatie.

Het recept? Kom eens langs en we geven het u!
Of kijk er uw stapel karweetjes op na.