WIWEETJES
over kuzu, hergebruik, wilgenroosje, ume, zomerse yannoh, een boek, een erfenis, chips van rode bieten, aromahangers, nishime, laagfrequent geluid, het geheim van de darmen en....

Tinnitus

Omdat we weten dat nogal wat mensen daaronder lijden delen we graag een tip uit een boek van Stephen T. Chang (Handboek voor de volledige zelfgenezing). Tinnitus ontstaat in de hersenen om vele mogelijke redenen, en de truc is om geregeld een tegengeluid te produceren. Niet met de stem, wel met de vingers, en wel als volgt: plaats uw wijsvingers aan beide kanten op de tragus, dat is het kleine stukje kraakbeen aan de ingang van de gehoorgang. Duw de tragus naar binnen zodat uw oor afgesloten wordt, en gebruik uw middenvingers om 12 keer op de nagels van de wijsvingers te trommelen. Wacht even, en doe dat nog 2 keer. Of trommel meteen 36 keer, dat kan ook.
Voor wie dat moeilijk of niet klaarspeelt is er een alternatieve methode: de oren afsluiten met de muis van de hand en met de middenvingers op de schedelbasis trommelen.
Herhaal dit enkele keren per dag of telkens als u veel last hebt van de piep in uw oor.


Het geheim van de darmen (2)
(Der Spiegel 33/2019 - zelfde opmerkingen)

Gek genoeg blijven de darmen nog grotendeels onontgonnen gebied, wetenschappelijk gezien dan.
Of liever: het is geweten dat er heelder bacteriënstammen in huizen, en het wordt alsmaar duidelijker dat hun invloed op onze fysieke gezondheid niet overschat kan worden - maar naar het hoe en waarom moet nog veel onderzoek verricht worden.

John Cryan heeft er een boek over geschreven, over darmflora, en beschrijft onder meer de ongemeen complexe relaties tussen darmflora, immuunsystemen en hersenen. Wist u overigens dat bacteriën er al lang voor ons waren, en wij ons dus eigenlijk in hun wereld gesetteld hebben, en niet omgekeerd?
Hoe de communicatie tussen darmen en hersenen precies verloopt is nog amper in kaart gebracht. Wat men wel weet is dat de microben eerst gegevens uitwisselen met het darmslijmvlies: met de epitheelcellen, de cellaag die zich binnenin de darm bevindt. Bacteriën lijken op piepkleine fabriekjes, die allerlei stoffen produceren die voor ons van levensbelang zijn. Is de darmwand echter poreus of beschadigd, dan kunnen de bacteriën in het weefsel geraken en daar het enterische zenuwstelsel activeren, dat gemeenzaam ‘de hersenen van de buik’ genoemd wordt en als een soort sok rond de darm ligt. Het is dit tweede brein dat signalen doorstuurt naar het centrale zenuwstelsel.
Bij een onderzoek naar chronische darmontstekingen viel op dat veel patiënten als baby of kind onder stress geleden hadden. Dierproeven met muizenbaby’s die al na enkele dagen van hun moeder gescheiden werden toonden aan dat dat niet enkel hun hersenen maar ook hun immuunsysteem beïnvloedde. Chronische darmontstekingen verstoren de communicatie tussen brein en darmen. Wat dat met darmflora te maken heeft? Het bleek dat bij die babymuizen minder bacteriënstammen in de darmen aanwezig waren, en dat bleef ook zo toen ze volwassen waren.

Al ooit gehoord van psychobiotica? Die term slaat op elke ingreep op de darmflora die onze geestelijke gezondheid bevordert, en dat op een heel andere manier dan psychofarmaca. Hier zijn we dan aanbeland bij voeding, want die speelt een hoofdrol, die bepaalt namelijk welke bacteriën floreren dan wel wegkwijnen of schadelijk worden.
Microben beïnvloeden de hersenen op manieren die nog niet allemaal onderzocht zijn, en kunnen dus zeker ook culinaire voorkeuren (mee) bepalen. Hoe precies moet, weeral, nog onderzocht worden.

Maar er is meer: de invloed van darmflora op ons sociaal gedrag is fascinerend. Immers en logisch: samenkomen met anderen vergemakkelijkt het bacteriën van de ene gastheer op de andere over te stappen, maar geldt het omgekeerde ook? Dierproeven met muizen hebben bewezen dat hun gedrag verandert als ze hun microben kwijtraken: ze isoleren zich van hun soortgenoten. Krijgen ze ook maar een enkele lactobacillenstam dan worden ze ook weer socialer.
Het zal u niet verwonderen dat het onderzoek naar ASS en andere sociale storingen (angst, schizofrenie, extreme verlegenheid, introversie versus extraversie) hierin meespeelt. De aanbevelingen van psychiaters zouden dan ook over voeding kunnen gaan! Australisch onderzoek merkte een significante verbetering op bij depressieve mensen als ze (veel) meer groenten gingen eten (zie vorig stukje) en zoetmiddelen en emulgatoren meden. De sleutel tot verbetering ligt dus grotendeels in handen van de patiënten zelf! Kom daar eens om bij onze psychiatrische centra....

De toename na de tweede wereldoorlog van psychiatrische aandoeningen kan dus zeker ook te maken hebben met de enorme consumptie van antibiotica, met instantmaaltijden en industrieel bereid voedsel. En met stress, natuurlijk. Natuurvolkeren hebben een veel rijkere, gevarieerdere darmflora en zo ongeveer geen chronische darmontstekingen, geen multiple sclerose.

En dan moeten we het nog eens hebben over keizersnedes: baby’s die zo gehaald worden blijken later een groter risico te lopen op bepaalde allergieën, op diabetes, op stressziekten. Het inwrijven met vaginaal slijm van de moeder wordt door artsen dikwijls geweigerd omdat ze angst hebben voor een besmetting met streptokokken of andere kiemen.
Ook moedermelk speelt een rol: die bevat veel suikers die voor de boreling onverteerbaar zijn, maar voor de darmflora een traktatie: ze maken daarmee allerhande nuttige stofjes die het kind helpen met de ontwikkeling van bv de hersenen - denk aan IQ en cognitieve vaardigheden.
Of hoe vererving ook op andere manieren dan genetisch kan gebeuren!


Het geheim van de darmen (1)

In Der Spiegel van 29 juni 2019 staat een machtig interessant artikel over de jongste wetenschappelijke bevindingen over de darmen: ‘Das Superorgan. Der Darm und das Geheimnis eines langen Lebens’. U kan het vinden in de leeszaal van de bibliotheek, het ligt ter inzage in de winkel en u kan het ook lezen op de website van het tijdschrift, mits een kleine bijdrage.
Voor wie geen Duits kan lezen: hier een samenvatting.

Wat precies doen de bacteriën in onze darmen?
Ze trainen ons immuunsysteem, beschermen ons tegen infecties, zorgen voor een goede vertering en voeren gifstoffen af.
De vraag is dan ook: hoe houden we ze actief en gezond?
Al in de moedermelk zitten stoffen die voor de zuigeling onverteerbaar zijn: melk-oligosacchariden. Die zijn voedsel voor de bifidobacteriën, die in ruil daarvoor zorgen voor het immuunsysteem van de baby, voor energie, voor de afweer van ziektekiemen. Baby’s die geen moeder- of vadermelk krijgen hebben vaker buikpijn, diarree en allergieën.
En zo gaat het verder bij het opgroeien en op volwassen leeftijd: voedingswaren als havervlokken, zemelen, noten, lijnzaad, volkorenbrood, groenten enzovoort bevatten allemaal onverteerbare polysacchariden, die voedsel zijn voor nuttige bacteriën. Wie meer of vooral dierlijk voedsel eet heeft dan ook vaker verkalkte aders, een verstoorde stofwisseling en kanker: zo iemand heeft ‘valse vriendjes’ gekweekt.

(Eindelijk is ook de wetenschap zover dat ze het verband onderkent tussen voeding en gezondheid!)

Enkele cijfers
Mensen die voornamelijk vezelrijke, plantaardige voeding consumeren hebben tot 30% minder kans op vroegtijdig overlijden, krijgen minder hartziektes, beroertes, diabetes en darmkanker. Maar ook dit geldt: hoe meer vezels iemand binnenspeelt, hoe groter het effekt. En omgekeerd: wie er te weinig eet riskeert dat slechte bacteriën gaten vreten in het darmslijmvlies en zo een toegang beitelen voor ziektekiemen.

Hoeveel deugd ze ook mogen doen, de micro-organismen zijn niet overal welkom: niet in het hart, de hersenen en de bloedsomloop, en slechts heel beperkt in de dunne darm. Daar worden immers koolhydraten, eiwitten en vetten in kleinere stukjes opgesplitst, en het is niet de bedoeling dat de bacteriën die gebruiken als voedsel. En dus worden ze bestookt met gal, met antistoffen uit kleine kliertjes in de wand, met darmbewegingen. Wat in de dikke darm terechtkomt zijn voornamelijk verteringsresten: die mogen ze hebben. Wist u dat stoelgang tot 15% uit micro-organismen bestaat?
Een van hun taken is vitamine B12 aanmaken en ter beschikking stellen van het immuunsysteem. Maar ze gaan ook tekeer tegen ontstekingen, zorgen voor een vlotte wondgenezing, isoleren gifstoffen.
En ze produceren serotonine, een signaalstof die van invloed is op gedragingen en gevoelens: er is dus een rechtstreekse verbinding tussen darmen en hersenen!
Meer nog: ze produceren ook vluchtige vetzuren, zoals acetaat, dat een rol speelt bij de stofwisseling van cholesterol. Propionzuur is een ander: die beschermt het hart, gaat ritmestoornissen tegen en herstelt arteriosclerose.

Gezondheid kan, met andere woorden, gedefinieerd worden als een evenwicht tussen de zeer kleine bewoners van de darmen en de mens.
En ja, dat evenwicht is in geïndustrialiseerde landen ver zoek: obesitas, voedselallergieën, astma, chronische darmontstekingen, autisme en diabetes nemen sinds 50 jaar alsmaar toe, terwijl de oorspronkelijke darmflora in schrikbarende mate is afgenomen.

Hoe komt dat?
Het gebruik van antibiotica, ontsmettingsmiddelen, het stijgend aantal keizersnedes: het zijn maar enkele factoren, naast gechloreerd water, kunstmatige babyvoeding, synthetische zoetmiddelen en emulgatoren. De belangrijkste factor is echter het tekort aan polysacchariden in de voeding. Een tijdje zonder die polysacchariden, en hop: tot wel 60% van de nuttige bacteriën gaat verloren. Daarna weer gezonde voeding: de oorspronkelijke darmflora geraakt desondanks niet meer helemaal hersteld.

Waarom het net die nuttige bacteriën zijn die het makkelijkst afsterven? Omdat die een zuurstofvrije omgeving nodig hebben voor de fermentatie van polysacchariden, hun enige bron van energie. Enkel zonder zuurstof ontstaan de vluchtige vetzuren. Boterzuur, bv, is populair voedsel voor de cellen van de dikke darmwand. De vertering van boterzuur laat de zuurstof in de cellen praktisch verdwijnen, en zo ontstaat een klimaat dat gunstig is voor de nuttige bacteriën: die vermeerderen zich, fermenteren nog meer polysacchariden, zo ontstaan weer vluchtige vetzuren enzoverder enzovoort.

Antibiotica echter doden ook de nuttige bacteriën, de stofwisseling verandert, er ontstaat zuurstof, en dat is gif voor de goede micro-organismen, maar niet voor zuurstofminnende kiemen. Die gaan dan weer concurreren met de mens om de vluchtige vetzuren - gevolg: de darmen verzwakken.

War gebeurt er met het darmslijmvlies, als de bacteriën daar geen voedsel krijgen?
Juist ja: sommige gaan dood, andere passen zich aan - en beginnen het darmslijmvlies op te vreten. De aldus ontstane gaten zijn toegangspoorten voor ziektekiemen, waardoor dan weer het immuunsysteem gaat (over)reageren. Het gevolg kan een, soms fatale, darmontsteking zijn, tenzij er weer polysacchariden beschikbaar komen.

Dus dan maar leven zonder antibiotica, zonder keizersnedes?
Dat laatste kan opgelost worden door de pasgeborene op mond, neus en huid in te smeren met vaginaal slijm van de moeder, zoals het bij een natuurlijke geboorte ook gebeurt.
Patiënten die na een antibioticakuur lijden onder chostridiuminfecties kunnen microben toegediend krijgen via een stoelgangtransplantatie, maar ook de toediening in pilvorm wint terrein: de zogenaamde crapsules.

Nog een mogelijkheid: knip- en plakwerk van de genen van bacteriën, met als doel bv. kankercellen onschadelijk te maken, of schimmelinfecties tegen te gaan.

Probiotica, zullen sommigen zeggen, maar daarover kunnen wetenschappers kort zijn: spoel uw geld gewoon meteen door de plee!
Bij gezonde mensen blijken ze overbodig, bij zieken domineren ze de eigen bacteriën en verhinderen zo een herstel van de oorspronkelijke darmbewoners.

De beste oplossing is de voeding blijvend aanpassen, maar hoe doet u dat best?
Eigenlijk is het simpel: geen industrieel geteeld, geraffineerd, bewerkt en bereid voedsel, wel zoveel mogelijk verschillende soorten groenten en fruit, volle granen, volkorenproducten, noten en zaden, zemelen, peulvruchten, pekel- en zeegroenten.

Immers: weinig stoelgang betekent grote ziekenhuizen!


Laagfrequent geluid

Deze keer een artikel op vrt.be:

“2 tot 8 procent van de bevolking hoort een mysterieuze brom
2 tot 8 procent van de wereldbevolking zou regelmatig een mysterieuze bromtoon horen. Amerikanen noemen het “the Hum”. De brom zou wereldwijd vastgesteld worden, vooral in stedelijke gebieden. Voorlopig zijn de meeste verklaringen pseudo-wetenschappelijk. Audiologen erkennen wel de klacht bij patiënten.

De brom wordt omschreven als een constant geluid van lage frequentie dat maar door een beperkt deel van de bevolking wordt opgevangen. De Amerikaanse onderzoeker David Deming deed in 2004 het eerste formele onderzoek naar het fenomeen. Audioloog Bart Vinck van de UGent erkent de uitgangspunten van het fenomeen. “Sommige mensen kunnen heel lage frequenties oppikken”, vertelt hij in “De wereld vandaag” op Radio 1. “Ik heb in mijn loopbaan al veel patiënten opgevangen met zulke klachten. Tussen 2 en 8 % van de bevolking is gevoeliger voor geluid. Het kan zich voordoen in de lage, maar ook in de hoge frequenties. Dit heet hyperacusis, zeg maar overgevoeligheid voor geluid. Het idee van de brom is al sinds de jaren 80 bekend. Het is een syndroom dat voor het eerst gediagnosticeerd werd door een Portugese natuurkundige als een akoestische aandoening.”
Tot op afstanden van 50 kilometer
“Ons gehoorgaan heeft een beperking, zeker in vergelijking met veel andere diersoorten. Denk vooral aan honden.  Wij horen niet alle frequenties. Het grootste deel van de mensen hoort niet de infrasone frequenties die zich tussen 0 en 20 hertz bevinden. Het zijn lage frequentiegebieden waarvoor het menselijk gehoor niet voldoende is ontwikkeld. In dit spectrum zitten veel geluiden van natuurlijke aard. Een bekend voorbeeld is een storm. Die produceert geluiden die dieren al op voorhand horen aankomen. Dat geldt ook voor aardbevingen en tsunami’s.
“Het gaat niet alleen om een natuurlijk fenomeen, maar ook om geluiden die van menselijke oorsprong zijn en zich via de lucht voortplanten. Bekende voorbeelden zijn motoren van vrachtvoertuigen of vliegtuigen en windmolens. Ze produceren lage frequenties die tot op afstanden van 50 kilometer opgepikt kunnen worden. De oorzaak kan natuurlijk ook binnenshuis liggen, bijvoorbeeld bij een ventilatiesysteem of een centrale verwarming.”
Vele verklaringen van de brom lijken het domein te zijn van samenzweringstheoretici. Zo wordt de oorzaak door sommigen bij de elektromagnetische energie  van de aarde gezocht. Aannemelijker lijkt het om te gaan kijken naar de permanente industriële bedrijvigheid in stedelijke gebieden. Audioloog Bart Vinck gelooft in meerdere verklaringen. “Een van de best beargumenteerde onderzoeken komt van Franse wetenschappers. Bepaalde tektonische aardverschuivingen zouden de befaamde brom produceren. Vooral in gebieden met veel seismische activiteit kan het een verklaring zijn.”
Geen paniek
Bart Vinck neemt klachten van patiënten in ieder geval ernstig. “Invloed van lage frequenties op het lichaam zijn schadelijker dan hoge tonen. Ze hebben invloed op borst, armen en benen. Het kan leiden tot darmproblemen, slaapstoornissen, hartklachten of hoofdpijn. Belangrijk is te weten dat mensen die de frequenties opvangen zich gaan enerveren en het geluid nog meer gaan waarnemen. Op dat moment is het belangrijk deze mensen duidelijk te maken dat ze zich niet te veel zorgen moeten maken. Vooral paniek creëren rond de brom die je denkt te horen is absoluut uit den boze.”

En dat, beste mensen, is waarom De Karwij al meer dan 8 jaar draait op beperkte openingsuren: telkens vanaf 12u.
De oorzaak van het ritmische, laagfrequente geluid, dat begonnen is op 6 januari 2012 en sindsdien niet meer gestopt; is nog altijd niet gevonden, en de kans dat dat ooit gebeurt lijkt eerder klein.
Net als de kans dat we er ooit aan wennen.


Snel, makkelijk, dankbaar en lekker: nishime

Het is alweer bijna 3 jaar geleden dat het recept voor nishime in de karweetjes stond: daarom even een opfrissing.

Nishime, in de korte definitie, is een stoomschotel op zeegroente.
Daarvoor wordt gewoonlijk kombu gebruikt, maar wakame, nori, dulse, zeelatuw, zeespaghetti kunnen natuurlijk ook, zowel in gedroogde als in verse vorm.
Waarom op zeegroente?
Dat is simpel: de smaak van de landgroenten wordt versterkt, wat maakt dat zowel zoete als frisse en hartige smaken beter uitkomen.
En alsof dat nog niet genoeg is verrijken ze de groenten ook nog eens met mineralen en oligo-elementen en maken ze die beter verteerbaar.
De zeegroente kan op de bodem van de pot, maar onze voorkeur gaat uit naar een metalen margrietje.
De pot zelf moet daar groot genoeg voor zijn en bij voorkeur een deksel hebben met een vlakke greep: later zal blijken waarom.

Wat hebt u verder nog nodig?
Groenten! Veel verschillende groenten! Best in een gemengde samenstelling van:
zoete groenten: aardappel, ajuin, bataat of pastinaak, aardpeer, pompoen, biet, wortel, ...
hartige groenten: prei, kliswortel, spruitjes, savooi, boontjes ...
frisse groenten: witloof, koolrabi, knolselder, witte kool, spitskool, radijs, rammenas, daikon, ...
Beter geen andere nachtschaden (paprika kan nog net) en geen bladgroenten: die zouden kapotgestoomd worden.

Hoe gaat u te werk?
Giet water op de bodem van de pot tot dat de onderkant van het margrietje net raakt.
Spoel de verse zeegroente goed af om de zoutkristallen te verwijderen, of week de gedroogde stengels/bladeren.
Scheur, knip (roestvrije schaar gebruiken!) of snij ze in grove stukken en gebruik die om het margrietje volledig te bedekken.
Maak een buitencirkel met de hele aardappelen of stukken bataat en vul die op met hele ajuintjes, of halve, of kwartjes, als het grote zijn.
Daarbovenop komen de andere groenten in hun geheel of in grove stukken, diagonalen, kwarten gesneden, helemaal bovenop de pijltjes witloof of halvemaantjes pompoen.
De gaten kan u enigszins opvullen met in dobbelsteentjes gesneden tofu curcuma/basilico, gerookte tofu of (liefst gemarineerde) tempeh.

Zet de pot op hoog vuur en verzwaar het deksel met bv een steen (aha!), draai het vuur laag als het deksel begint te dansen en/of er stoom ontsnapt.
De nishime is klaar als de hardste groente gaar is: schik verschillende groenten in een mooi kleurarrangement op een bord en giet er een geutje soja- of rijstroom over.
Smakelijk!


Iets om over na te denken...

Onderzoek van nobelprijswinnares Elizabeth Blackburn heeft aangetoond dat een veganistische voedingswijze al na 3 maanden 500 genen kan veranderen: genen die ziekten voorkomen worden gestimuleerd en genen die kanker veroorzaken, hart- en andere ziekten worden ‘uit’ geschakeld.

....en naar te handelen!

Aromahangers

W a t ?
Minivaatjes voor etherische olie in de vorm van een keramisch vaatje aan een koord of een halfedelsteen-met-gaatje aan een kettinkje.
W a a r v o o r ?
Hyperindividuele aromatherapie!
1 of 2 druppels etherische olie in een hanger, die onder de kleren op de huid dragen en ziedaar: de warmte van het lichaam maakt dat de olie zachtjesaan en alleen voor de persoon zelf verdampt.
Als de symptomen verminderen of het welbevinden toegenomen is kan de hanger weer op de kleren gedragen worden, of verwijderd.
W a n n e e r ?
Als het nodig is, dat spreekt. Antimugsynergie op een zwoele zomeravond buiten, ravintsara bij keelpijn, lavendel bij onrust, eucalyptus bij een neusverkoudheid, de winterse kuurolie,...
U hoeft de hanger niet uit te wassen: de poreuze binnenkant zorgt er samen met de lichaamswarmte voor dat de olie volledig verdampt, zodat u de soorten zonder problemen kan afwisselen.

Was u nog op zoek naar een bijzonder kadootje?
U hebt het gevonden!



Feestelijke chips

...van chioggia of gewone rode bieten!
Wat u daarvoor nodig hebt: 700 g verse bietjes, 2 el olijfolie, 2 tl grof zeezout.
Hoe u ze maakt: schil de bietjes en snij ze in flinterdunne schijfjes. Meng ze in een schaal met de olie en het zout.
Bekleed twee bakblikken met bakpapier en verdeel de schijfjes daarop, laat ze op 70° zo’n 3 tot 5 uur (afhankelijk van de dikte) in de oven bakken, met de deur op een kiertje.
Ze zijn klaar als ze duidelijk kleiner en een beetje vaster geworden zijn. Laat ze afkoelen - smakelijk!

(recept van Franziska Schädel op haar blog
Wo geht’s zum Gemüseregal?)


Over materiële en geestelijke erfenissen


De Vitasana is weer achter de rug - de nationale biovakbeurs, voor wie de naam niet zou kennen - en het was een inspirerende editie.

De anekdote die we dit jaar graag met u willen delen gaat over Taifun. U kent het bedrijf wel: de Duitse tofuproducent die verrast met telkens weer nieuwe recepten en lekkernijen, stuk voor stuk bio, lekker en veganistisch.

Taifun is, zoals wel meer bedrijven in onze sector, piepklein begonnen: met een man die in zijn kelder iedere week 4 kilo tofu maakte en die op de markt verkocht.

Vandaag de dag zijn er 240 vaste medewerksters v/m en wordt er een slordige 100 ton tofu geproduceerd. Per week!

Maar er is meer: Taifun nodigt onder andere landbouwers en hobbytuinders in heel Duitsland en Oostenrijk uit om soja te telen met zaad van verschillende rassen, om er zo achter te komen welk ras voor welke streek en welk klimaat het meest geschikt is, en na te gaan wat de verschillen zijn in eiwitgehalte - om maar iets te noemen. Voor boeren is soja een zeer interessant gewas: het verrijkt de bodem en de afname is gegarandeerd.

De stichter is er ondertussen nog altijd, en 2 van zijn 3 zonen werken in het bedrijf. De medewerksters zagen het klimmen van de jaren van hun baas met zorg tegemoet; immers, als de zonen elk hun erfdeel zouden opeisen zou de fabriek verkocht moeten worden, en wat de toekomst dan zou brengen was waarachtig koffiedik kijken. Of theeblaadjes lezen, kies maar.

En nu komt het bijzondere: de zonen hebben alle 3 besloten hun erfdeel niet op te eisen en het bedrijf in een stichting onder te brengen, zodat er verdergewerkt kan worden zoals het nu gebeurt. Niemand verliest haar job en de fabriek kan verder groeien en bloeien, omdat de zonen beseffen welke gevolgen het andere scenario zou hebben gehad, hoeveel jobs er eventueel verloren zouden zijn gegaan, hoeveel families en gemeenschappen daaronder te lijden zouden hebben gehad. En dat al die levens veel zwaarder wegen dan geld, ook al hebben ze daar juridisch recht op.

Toen ze dat verkondigden op een bijeenkomst met de hele ploeg hadden velen tranen in de ogen: niet enkel de opstarter en vader van het trio en vele arbeidsters, ook de dame die het me vertelde op de Vitasana werd er - nog eens - emotioneel van.
Inspirerend, toch?



De leessteen: onthaastingskampioenen

Wist u dat bomen kunnen zweten en welke gevolgen dat heeft?
Dat in het woud het recht van de sterkste geldt, maar de zwakkeren nooit verlaten worden?
Dat ouderbomen zorgen voor hun nageslacht?
Dat een beuk van nog geen 2 meter hoog toch al 80 jaar oud kan zijn?
Dat schimmels en paddestoelen een soort ondergronds internet vormen waarlangs allerlei informatie wordt doorgegeven?

Dit en nog zoveel meer verneemt u in ‘Het verborgen leven van bomen’, een wetenschappelijk zeer degelijk onderbouwd en toch haast poëtisch geschreven boek van boswachter in de Eifel Peter Wohlleben. Het is ronduit fascinerende lectuur, die uw blik op bomen gegarandeerd voorgoed verandert.


Tip: als u het in de oorspronkelijk Duitse taal kan lezen doe dat dan vooral. De Nederlandse vertaling is helaas nogal stroef.


Yannoh on the rocks

Doe enkele ijsblokjes in een glas met schroefdeksel, voeg er alnaargelang de grootte 1 of 2 schepjes yannoh instant bij en vul het glas op met rijstemelk. Goed schudden, inschenken - smakelijk!
En voor wie het glutenvrij moet zijn: instant chicorei.

U vindt dat de ijsblokjes de drank te veel verdunnen?
Vries rijstemelk in. Of giet er een geutje rijstroom bij.



De wonderlijke ume

Wie heeft er nog nooit van gehoord?

Onrijp geplukte steenvruchtjes - meestal worden ze pruimen genoemd maar eigenlijk zijn het abrikozen - worden gepekeld met zeezout en shisoblaadjes, en vormen zo een ware evenwichtskampioen: ze zijn sterk antiseptisch en antibiotisch, zeer sterk base-vormend, bijzonder rijk aan citroenzuur en daardoor behulpzaam bij de vertering en opname van mineralen zoals kalk, ijzer en mangaan.

Ze breken het melkzuur in het bloed af en gaan zo stress en vermoeidheid tegen, maar ook prikkelbaarheid, hoofdpijn, duizeligheid allerhande, stijfheid in de schouders en ga zo maar door.
Als melkzuur reageert met eiwitten levert dat een product op dat bloedbanen en celwanden doet verharden en dus verouderen: regelmatig gebruik van ume houdt onze binnenkant jong en soepel.

En het umeconcentraat is dan nog eens 50 keer sterker: 100 g ervan bevat maar liefst 53 g citroenzuur, terwijl evenveel citroenen amper 2 g opleveren.

De antibacteriële werking helpt, ga even zitten, tegen dysenterie, tyfus, stafylokokken, tuberculose en zelfs pest en cholera.

Het picrinezuur in ume helpt de lever én de nieren toxische en zelfs radio-actieve stoffen af te breken en uit te scheiden.

Kortom: het is niet de appel maar de dagelijkse umeboshi die de dokter buiten de deur houdt!

Ume vindt u bij ons in umeboshi’s, umepasta, umeconcentraat, umepillen (de ronde potjes), umesannekes (de uitschuifdoosjes) - en, jawel: umesnoepjes.



Kleinbloemig wilgenroosje

Soms zijn winkelgesprekjes zo mooi, grappig of opvallend dat we ze u niet willen onthouden.
Zoals het volgende.

De klanten: twee dames.
Een van hen vroeg of er wilgenroosje was, en toen ze het zag, verpakt in een doosje, waarom we dat niet los verkopen.

Daarvoor is het gewoon niet populair genoeg: het is goed voor mannen, maar mannen kopen het niet.

Een geamuseerde blik die heen en weer ging, en glimlachjes.

Juist: daarom sta ik hier om het voor mijn man te kopen. Hij heeft mij er vanochtend nog aan herinnerd: vergeet die thee niet mee te brengen!
Maar er zelf om komen - dat ziet ge van hier!


Hergebruik

Het is een principe dat al dateert uit onze begindagen in de jaren ’80: hergebruik of recyclage.

Wat we zoal een tweede leven geven?
Dat begint met draagtassen uit papier of plastic (uw teveel mag u dan ook altijd binnenbrengen), met brood- en andere zakken voor groenten en fruit, dat gaat verder met eierdoosjes waarin u zo veel of zo weinig eieren als u nodig hebt kan meenemen, met het hervullen van de lege bussen afwasmiddel, allesreiniger, wolwasmiddel, wasverzachter, kleurwasmiddel en vloeibaar wasmiddel (een bus gaat zo’n 10 tot 20 keer mee!), met het gebruik van briefomslagen en achterkanten van aanbodslijsten voor het telwerk en andere notities, van kistjes en dozen voor de groententassen, en eindigt (nog lang niet) met het gratis ter beschikking stellen van handige lege busjes en bussen (van 0,1l tot 20l) en potjes, van maatschepjes en dadeltangetjes. De houten groentenkistjes mag u meenemen voor keldersorteerwerk of tuingerief, voor dingentorens of aanmaakhout.

En natuurlijk vullen we ook uw potjes met kruiden en specerijen, en uw voorraadbussen met granen, bonen, vlokken, zaden, melen en zeegroenten.

De allermeeste kaarten en ook het printpapier en de briefomslagen zijn kringloop, er zijn schriften en notitieboekjes met kaften van gerecycleerde roofing, de balpennen zijn gemaakt van yoghurtpotjes, de sponsjes en stofdoeken van gerecycleerd materiaal.

De tweede(derde, vierde)handsboeken zijn te koop aan superzachte prijzen, of kunnen simpelweg geruild worden.


De geneeskracht van kuzu

Ook wel gekend als koedzoe of koezoe.
Het is het zetmeel van een krachtige wilde wingerdplant die zich om bomen heen slingert. U kent kuzu wel: witte onregelmatige poederige brokjes, die vooral als bindmiddel gebruikt worden. Niet vooral: zeg maar uitsluitend, maar dan zowel in culinaire als in geneeskrachtige toepassingen.

Bij het eerste hoeven we geen tekening te maken, toch? Oplossen in koud water, toevoegen aan het gerecht, warm laten worden en dan ziet u het geheel al gauw indikken. Omdat de smaak zo heerlijk neutraal is kan kuzu zowel in groentenschotels, soepen, sauzen als in nagerechten (moccavla!) voor een verminderde vloeibaarheid zorgen.

Kuzu is echter ook een goed middel bij verkoudheden en griep en bij maag- en darmklachten: in ernstige gevallen kan het kuzupapje zorgen voor minder maagzuur, het legt een beschermende laag tegen de wand van slokdarm, maag en darmen en zorgt er onder meer voor dat mineralen en sporenelementen beter worden opgenomen. Van reflux over een opgeblazen gevoel en darmontsteking tot crohn en colitis: kuzupapjes helpen tegen de pijn en verminderen de ernst van de symptomen.

Opgelet: door de bindende eigenschappen is kuzu goed bruikbaar bij diarree, maar minder aangewezen bij (de zwaarste vormen van) constipatie.

Het recept? Kom eens langs en we geven het u!
Of kijk er uw stapel karweetjes op na.